EEN ONDERSCHAT PROBLEEM

In samenwerking met het Slaapcentrum van het UZ Antwerpen en het Instituut voor Mobiliteit (IMOB) van de Universiteit Hasselt liet de VSV een zestal proefpersonen een lange rit maken in een rijsimulator, vergelijkbaar met het rijden naar een vakantiebestemming tijdens de avond of nacht. Tijdens de rit werden hun rijprestaties, oog- en hersenactiviteit gemeten. Ze kregen de opdracht om net zolang te blijven rijden tot ze van oordeel waren dat ze zich, zoals in het echte leven, te slaperig voelden om nog veilig verder te kunnen rijden. De resultaten zijn frappant:

  • De eerste objectieve tekenen van slaperigheid (vertraagde oogbewegingen, vertraagde hersenactiviteit) en de invloed daarvan op het rijgedrag traden reeds op nadat men gemiddeld minder dan 1.30 uur achter het stuur zat.
  • Gemiddeld bleven de proefpersonen nog langer dan 2 uur verder rijden nadat de eerste objectieve tekenen van slaperigheid zich voordeden.
  • Bij toenemende slaperigheid namen zowel het slingergedrag, het aantal keren dat de kantstreep werd overschreden als de moeilijkheden om een constante snelheid aan te houden sterk toe.

De test toont aan dat het als bestuurder heel moeilijk is om zelf aan te voelen wanneer je te slaperig bent om te rijden. De risico’s die samenhangen met slaperigheid in het verkeer treden immers al veel eerder op dan je zou denken.

Daarnaast peilde de VSV bij Vlaamse autobestuurders naar de mate waarin ze rekening houden met het risico van slaperigheid achter het stuur:

  • Een ruime meerderheid (84%) geeft aan minstens enkele keren per jaar een verre rit te maken (langer dan 2 uur of 200 km rijden). Meer dan een kwart (27%) doet dit enkele keren per maand of vaker.
  • De meesten (78%) vertrekken overdag op vakantie, dus niet ’s avonds of ’s nachts. 71% zegt er op te letten dat ze voldoende uitgerust zijn voor ze vertrekken.
  • Slechts 1 op de 8 (12%) vindt het aanvaardbaar om verder te rijden terwijl men zich slaperig voelt, ook al is men bijna ter bestemming. Een nog kleinere groep (8%) vindt het aanvaardbaar om te rijden wanneer men te weinig geslapen heeft.
  • Daar tegenover staat dat slechts 1 op de 5 bestuurders (19%) een korte slaappauze heeft genomen de laatste keer dat ze zich slaperig voelden tijdens het rijden, ook al weet 1 op de 2 (49%) dat dit de beste oplossing is om de slaperigheid te verdrijven.

“In het verkeer is slaperigheid een even grote killer als alcohol. Volgens internationale cijfers speelt slaperigheid een rol in 1 op de 5 zware ongevallen, evenveel als rijden onder invloed van alcohol. We onderschatten de risico’s van slaperigheid en we overschatten onze eigen rijkwaliteiten in slaperige toestand. Het is niet evident om gewoon rust in te bouwen vlak voor je op vakantie vertrekt, maar het is belangrijk om er toch tijd voor te maken. Hopelijk kan deze campagne ons allemaal een beetje wakker schudden” zegt Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts.

VOORKOMEN BETER DAN GENEZEN

Slaperigheid achter het stuur wordt vaak veroorzaakt door een slaaptekort. “Zo’n tekort kan ofwel chronisch zijn, als je bijvoorbeeld nachten achter elkaar minder lang of minder goed slaapt, ofwel acuut, bijvoorbeeld als je op één nacht minder dan 6 uur slaapt” legt professor Johan Verbraecken (UZ Antwerpen) uit. Vooraf voldoende slapen is de enige oplossing om te voorkomen dat je tijdens het rijden in slaap valt. “Minimum 8 uur slapen zou de norm moeten zijn, zeker bij bestuurders die lange ritten maken”, aldus prof. Verbraecken. Om de twee uur even pauzeren om de benen te strekken is eveneens een must.

Word je toch slaperig, dan parkeer je best zo snel mogelijk op een veilige plek om een kwartiertje te dutten – een “powernap”. Alle andere oplossingen – een raampje openen, de muziek luider zetten, koffie of energiedrankjes – hebben nauwelijks of geen effect én vergroten het risico dat de slaap achteraf dubbel zo hard toeslaat.

CAMPAGNE: LANGE RIT? SLAAP EERST 8 UUR.

Van 29 juni tot 5 augustus, de periode waarin heel wat mensen met de auto op vakantie vertrekken, voert de VSV een affichecampagne langs de weg met de boodschap “Lange rit? Slaap eerst 8 uur”. Er zijn twee varianten: op de ene affiche zien we een nachtelijke autosnelweg, de andere toont dezelfde weg overdag. “Daarmee benadrukken we dat slaperigheid tijdens het rijden niet alleen ’s nachts kan opduiken, maar bijvoorbeeld ook in de namiddag. Dan vertoont het bioritme van de meeste mensen immers een dipje en daalt je alertheid. Dat kan gevaarlijk zijn op de weg” zegt Werner De Dobbeleer (VSV).

De affichecampagne wordt ondersteund door een radiospotje met dezelfde boodschap. Het spotje is van 16 juli tot 5 augustus te horen op JOE FM, MNM, Nostalgie, Q Music, Radio 1 en Studio Brussel.

Een online video die via Facebook en Instagram wordt verspreid, maakt duidelijk dat het eigenlijk al te laat is op het moment dat je jezelf slaperig voelt. Slaperigheid voorkomen door vooraf voldoende te rusten is daarom de beste optie. De campagneboodschap is ook te zien op alle tankpistolen in Vlaanderen, en op vier drukbezochte parkings langs de autosnelweg (Ruisbroek, Jabbeke, Minderhout en Mannekesvere) zijn er acties waarbij slaapmaskertjes worden uitgedeeld aan vakantiegangers.

Verder zijn er gerichte advertenties op sociale media, en besteden ook Radio 2 Plage Préférée en het verkeersveiligheidsmagazine Kijk Uit (VRT één) aandacht aan de problematiek van slaperigheid achter het stuur. Op www.beloofd.be  kunnen bestuurders de belofte maken om goed uitgerust te vertrekken en krijgen ze essentiële veiligheidstips. Alle informatie over slaperigheid aan het stuur is terug te vinden op www.veiligverkeer.be .

Deze website gebruikt cookies. Sommige cookies zijn noodzakelijk om de website goed te doen functioneren en kan je niet weigeren als je deze site wil bezoeken. Andere cookies gebruiken we voor analysedoeleinden. Meer informatie